相应部35相应139经到147经,第二非你们所有经,内无常因经,内苦因经,内无我因经,外无常因经,外苦因经,外无我因经,业灭经,无常涅槃适宜经
139 第二非你们所有经(第六)
「比丘们,凡不是你们的,你们应当舍弃它。舍弃了它,将会为你们带来利益和安乐。比丘们,什么不是你们的呢?
比丘们,色(色尘)不是你们的,你们应当舍弃它们。舍弃了它们,将会为你们带来利益和安乐。声(中略)……香……味……触……法不是你们的,你们应当舍弃它们。舍弃了它们,将会为你们带来利益和安乐。
比丘们,譬如在这祇树林中……(中略)……比丘们,同样地,色不是你们的,你们应当舍弃它们。舍弃了它们,将会为你们带来利益和安乐。」
第六。
140 内无常因经(第七)
「比丘们,眼是无常的。生起眼的因和缘,那也是无常的。比丘们,由无常所生的眼,怎么可能是常的呢?
(中略)……
舌是无常的。生起舌的因和缘,那也是无常的。比丘们,由无常所生的舌,怎么可能是常的呢?
(中略)……
意是无常的。比丘们,生起意的因和缘,那也是无常的。比丘们,由无常所生的意,怎么可能是常的呢!
比丘们,这样看的多闻圣弟子,对眼也厌离……(中略)……对舌也厌离……(中略)……厌离而离贪;因离贪而解脱;解脱时,就有'已解脱'的智慧。他了知:'生已尽,梵行已立,应做之事已做,不再有此生的状态(不会再有下一世的轮回存在)。'」
第七。
141 内苦因经(第八)
「比丘们,眼是苦的。生起眼的因和缘,那也是苦的。比丘们,由苦所生的眼,怎么可能是乐的呢?
(中略)……
舌是苦的。生起舌的因和缘,那也是苦的。比丘们,由苦所生的舌,怎么可能是乐的呢?
(中略)……
意是苦的。生起意的因和缘,那也是苦的。比丘们,由苦所生的意,怎么可能是乐的呢!
这样看的……(中略)……他了知:'生已尽,梵行已立,应做之事已做,不再有此生(轮回)的状态。'」
第八。
142 内无我因经(第九)
「比丘们,眼是无我的。生起眼的因和缘,那也是无我的。比丘们,由无我所生的眼,怎么可能是我呢?
(中略)……
舌是无我的。生起舌的因和缘,那也是无我的。比丘们,由无我所生的舌,怎么可能是我呢?
(中略)……
意是无我的。生起意的因和缘,那也是无我的。比丘们,由无我所生的意,怎么可能是我呢!
这样看的……(中略)……他了知:'生已尽,梵行已立,应做之事已做,不再有此生(轮回)的状态。'」
第九。
143 外无常因经(第十)
「比丘们,色(色尘)是无常的。生起色的因和缘,那也是无常的。比丘们,由无常所生的色,怎么可能是常的呢!
声……香……味……触……
法是无常的。生起法的因和缘,那也是无常的。比丘们,由无常所生的法,怎么可能是常的呢!
这样看的……(中略)……他了知:'生已尽,梵行已立,应做之事已做,不再有此生(轮回)的状态。'」
第十。
144 外苦因经(第十一)
「比丘们,色(色尘)是苦的。生起色的因和缘,那也是苦的。比丘们,由苦所生的色,怎么可能是乐的呢!
声……香……味……触……
法是苦的。生起法的因和缘,那也是苦的。比丘们,由苦所生的法,怎么可能是乐的呢!
这样看的……(中略)……他了知:'生已尽,梵行已立,应做之事已做,不再有此生(轮回)的状态。'」
第十一。
145 外无我因经(第十二)
「比丘们,色(色尘)是无我的。生起色的因和缘,那也是无我的。比丘们,由无我所生的色,怎么可能是我呢!
声……香……味……触……
法是无我的。生起法的因和缘,那也是无我的。比丘们,由无我所生的法,怎么可能是我呢!
比丘们,这样看的多闻圣弟子,对色也厌离,对声也……对香也……对味也……对触也……对法也厌离。厌离而离贪;因离贪而解脱;解脱时,就有'已解脱'的智慧。他了知:'生已尽,梵行已立,应做之事已做,不再有此生(轮回)的状态。'」
第十二。
天臂品第十四(完)。
其摄颂:
天臂、刹那、色,二非你们所有,
以因说三种,二内与外。
第十五 新旧品
146 业灭经(第一)
「比丘们,我将为你们说示新与旧的业、业的灭,以及导向业灭之道。你们要听好,善加注意,我将要说了。
比丘们,什么是旧业呢?比丘们,眼应被看作是旧业,是被造作的、被思念的、能被感受的。(中略)……舌应被看作是旧业,是被造作的、被思念的、能被感受的。(中略)……意应被看作是旧业,是被造作的、被思念的、能被感受的。比丘们,这就叫做旧业。
比丘们,什么是新业呢?比丘们,现在以身、语、意所造作的业,比丘们,这就叫做新业。
比丘们,什么是业的灭呢?比丘们,凡因身业、语业、意业的灭尽而触证解脱,比丘们,这就叫做业的灭。
比丘们,什么是导向业灭之道呢?就是这八支圣道,即:正见、正思维、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。比丘们,这就叫做导向业灭之道。
比丘们,如此,旧业已被我说示了,新业已被我说示了,业的灭已被我说示了,导向业灭之道已被我说示了。
比丘们,凡是导师为弟子们出于慈悲、怀着怜愍心所应做的事,我已经为你们做了。比丘们,这些是树下,这些是空屋。比丘们,你们要禅修,不要放逸;不要以后追悔。这是我对你们的教诫。」
第一。
147 无常涅槃适宜经(第二)
「比丘们,我将为你们说示适宜于涅槃的修行之道。你们要听好……(中略)……比丘们,什么是适宜于涅槃的修行之道呢?
比丘们,在此,比丘看见眼是无常的,看见色是无常的,看见眼识是无常的,看见眼触是无常的。凡以眼触为缘所生起的感受——乐受、苦受或不苦不乐受,他也看见那是无常的。
(中略)……
他看见舌是无常的,看见味是无常的,看见舌识是无常的,看见舌触是无常的。凡以舌触为缘所生起的感受——乐受、苦受或不苦不乐受,他也看见那是无常的。
(中略)……
他看见意是无常的,看见法是无常的,看见意识是无常的,看见意触是无常的。凡以意触为缘所生起的感受——乐受、苦受或不苦不乐受,他也看见那是无常的。
比丘们,这就是适宜于涅槃的修行之道。」
第二。
巴利语原版经文
SN.35.139/(6) Dutiyanatumhākaṃsuttaṃ
139. “Yaṃ, bhikkhave, na tumhākaṃ, taṃ pajahatha. Taṃ vo pahīnaṃ hitāya sukhāya bhavissati Kiñca, bhikkhave, na tumhākaṃ? Rūpā, bhikkhave, na tumhākaṃ; te pajahatha. Te vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissanti. Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā na tumhākaṃ; te pajahatha. Te vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissanti. Seyyathāpi, bhikkhave, yaṃ imasmiṃ jetavane …pe… evameva kho, bhikkhave, rūpā na tumhākaṃ; te pajahatha. Te vo pahīnā hitāya sukhāya bhavissantī”ti. Chaṭṭhaṃ.
SN.35.140/(7) Ajjhattāniccahetusuttaṃ
140. “Cakkhuṃ, bhikkhave, aniccaṃ. Yopi hetu, yopi paccayo cakkhussa uppādāya, sopi anicco. Aniccasambhūtaṃ, bhikkhave, cakkhu kuto niccaṃ bhavissati …pe… jivhā aniccā. Yopi hetu, yopi paccayo jivhāya uppādāya sopi anicco. Aniccasambhūtā, bhikkhave, jivhā kuto niccā bhavissati …pe… mano anicco. Yopi, bhikkhave, hetu yopi paccayo manassa uppādāya, sopi anicco. Aniccasambhūto, bhikkhave, mano kuto nicco bhavissati! Evaṃ passaṃ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati …pe… jivhāyapi nibbindati …pe… nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī”ti. Sattamaṃ.
SN.35.141/(8) Ajjhattadukkhahetusuttaṃ
141. “Cakkhuṃ, bhikkhave, dukkhaṃ. Yopi hetu yopi paccayo cakkhussa uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūtaṃ, bhikkhave, cakkhu kuto sukhaṃ bhavissati …pe… jivhā dukkhā. Yopi hetu, yopi paccayo jivhāya uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūtā, bhikkhave, jivhā kuto sukhā bhavissati …pe… mano dukkho. Yopi hetu yopi paccayo manassa uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūto, bhikkhave, mano kuto sukho bhavissati! Evaṃ passaṃ …pe… ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī”ti. Aṭṭhamaṃ.
SN.35.142/(9) Ajjhattānattahetusuttaṃ
142. “Cakkhuṃ bhikkhave, anattā. Yopi hetu, yopi paccayo cakkhussa uppādāya, sopi anattā. Anattasambhūtaṃ, bhikkhave, cakkhu kuto attā bhavissati …pe… jivhā anattā. Yopi hetu yopi paccayo jivhāya uppādāya, sopi anattā. Anattasambhūtā, bhikkhave, jivhā kuto attā bhavissati …pe… mano anattā. Yopi hetu yopi paccayo manassa uppādāya sopi anattā. Anattasambhūto, bhikkhave, mano kuto attā bhavissati! Evaṃ passaṃ …pe… ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī”ti. Navamaṃ.
SN.35.143/(10) Bāhirāniccahetusuttaṃ
143. “Rūpā, bhikkhave, aniccā. Yopi hetu, yopi paccayo rūpānaṃ uppādāya, sopi anicco. Aniccasambhūtā, bhikkhave, rūpā kuto niccā bhavissanti! Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā aniccā. Yopi hetu, yopi paccayo dhammānaṃ uppādāya, sopi anicco. Aniccasambhūtā, bhikkhave, dhammā kuto niccā bhavissanti! Evaṃ passaṃ …pe… ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī”ti. Dasamaṃ.
SN.35.144/(11) Bāhiradukkhahetusuttaṃ
144. “Rūpā, bhikkhave, dukkhā. Yopi hetu, yopi paccayo rūpānaṃ uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūtā, bhikkhave, rūpā kuto sukhā bhavissanti! Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā dukkhā. Yopi hetu, yopi paccayo dhammānaṃ uppādāya, sopi dukkho. Dukkhasambhūtā, bhikkhave, dhammā kuto sukhā bhavissanti! Evaṃ passaṃ …pe… ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī”ti. Ekādasamaṃ.
SN.35.145/(12) Bāhirānattahetusuttaṃ
145. “Rūpā bhikkhave, anattā. Yopi hetu, yopi paccayo rūpānaṃ uppādāya, sopi anattā. Anattasambhūtā, bhikkhave, rūpā kuto attā bhavissanti! Saddā… gandhā… rasā… phoṭṭhabbā… dhammā anattā. Yopi hetu, yopi paccayo dhammānaṃ uppādāya, sopi anattā. Anattasambhūtā, bhikkhave, dhammā kuto attā bhavissanti! Evaṃ passaṃ bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpesupi nibbindati, saddesupi… gandhesupi… rasesupi… phoṭṭhabbesupi… dhammesupi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī”ti. Dvādasamaṃ.
Devadahavaggo cuddasamo.
Tassuddānaṃ–
Devadaho khaṇo rūpā, dve natumhākameva ca;
Hetunāpi tayo vuttā, duve ajjhattabāhirāti.
15. Navapurāṇavaggo
SN.35.146/(1) Kammanirodhasuttaṃ
146. “Navapurāṇāni bhikkhave, kammāni desessāmi kammanirodhaṃ kammanirodhagāminiñca paṭipadaṃ. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmīti. Katamañca, bhikkhave, purāṇakammaṃ? Cakkhu, bhikkhave, purāṇakammaṃ abhisaṅkhataṃ abhisañcetayitaṃ vedaniyaṃ daṭṭhabbaṃ …pe… jivhā purāṇakammā abhisaṅkhatā abhisañcetayitā vedaniyā daṭṭhabbā …pe… mano purāṇakammo abhisaṅkhato abhisañcetayito vedaniyo daṭṭhabbo. Idaṃ vuccati, bhikkhave, purāṇakammaṃ. Katamañca, bhikkhave, navakammaṃ? Yaṃ kho, bhikkhave, etarahi kammaṃ karoti kāyena vācāya manasā, idaṃ vuccati, bhikkhave, navakammaṃ. Katamo ca, bhikkhave, kammanirodho? Yo kho, bhikkhave, kāyakammavacīkammamanokammassa nirodhā vimuttiṃ phusati, ayaṃ vuccati, bhikkhave, kammanirodho. Katamā ca, bhikkhave, kammanirodhagāminī paṭipadā? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṃ– sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammā-ājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi– ayaṃ vuccati, bhikkhave, kammanirodhagāminī paṭipadā. Iti kho, bhikkhave, desitaṃ mayā purāṇakammaṃ, desitaṃ navakammaṃ, desito kammanirodho, desitā kammanirodhagāminī paṭipadā. Yaṃ kho, bhikkhave, satthārā karaṇīyaṃ sāvakānaṃ hitesinā anukampakena anukampaṃ upādāya, kataṃ vo taṃ mayā. Etāni, bhikkhave, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni. Jhāyatha, bhikkhave, mā pamādattha; mā pacchāvippaṭisārino ahuvattha. Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī”ti. Paṭhamaṃ.
SN.35.147/(2) Aniccanibbānasappāyasuttaṃ
147. “Nibbānasappāyaṃ vo, bhikkhave, paṭipadaṃ desessāmi. Taṃ suṇātha …pe… katamā ca sā, bhikkhave, nibbānasappāyā paṭipadā? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhuṃ aniccanti passati, rūpā aniccāti passati, cakkhuviññāṇaṃ aniccanti passati, cakkhusamphasso aniccoti passati. Yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccanti passati …pe… jivhā aniccāti passati, rasā aniccāti passati, jivhāviññāṇaṃ aniccanti passati, jivhāsamphasso aniccoti passati yampidaṃ jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccanti passati …pe… mano aniccoti passati, dhammā aniccāti passati, manoviññāṇaṃ aniccanti passati, manosamphasso aniccoti passati, yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccanti passati. Ayaṃ kho sā, bhikkhave, nibbānasappāyā paṭipadā”ti. Dutiyaṃ.