4. 天神品

31 第一经：有学经

"比丘们，有这六种法，导致有学比丘的退失。哪六种呢？乐于事务、乐于闲谈、乐于睡眠、乐于聚会、于诸根不守护门、于饮食不知量——比丘们，这六种法导致有学比丘的退失。

"比丘们，有这六种法，导致有学比丘的不退失。哪六种呢？不乐于事务、不乐于闲谈、不乐于睡眠、不乐于聚会、于诸根守护门、于饮食知量——比丘们，这六种法导致有学比丘的不退失。"

第一经终。

32 第二经：第一不退失经

那时，有一位天神，在夜深之时，以殊胜的容色，将整个祇陀林遍照光明，来到世尊处；到达之后，礼敬世尊，站在一旁。站在一旁的那位天神对世尊说了这番话：

"尊者，有这六种法，导致比丘的不退失。哪六种呢？尊敬导师、尊敬正法、尊敬僧团、尊敬学处、尊敬不放逸、尊敬友善接待——尊者，这六种法导致比丘的不退失。"

那位天神说了此话。大师（世尊）表示认可。于是那位天神心想："大师认可我了。"便礼敬世尊，右绕而行，在那里消失了。

那时，世尊在那夜过去之后，告诫比丘们："比丘们，今夜有一位天神，在夜深之时，以殊胜的容色，将整个祇陀林遍照光明，来到我处；到达之后，礼敬我，站在一旁。站在一旁的那位天神对我说了这番话：'尊者，有这六种法，导致比丘的不退失。哪六种呢？尊敬导师、尊敬正法、尊敬僧团、尊敬学处、尊敬不放逸、尊敬友善接待——尊者，这六种法导致比丘的不退失。'比丘们，那位天神说了此话。说了此话后，礼敬我，右绕而行，在那里消失了。"

（偈颂：）

"尊敬导师，尊敬正法，于僧团深切恭敬；

尊敬不放逸的比丘，恭敬友善接待。

不可能退失，实在接近涅槃。"

第二经终。

33 第三经：第二不退失经

"比丘们，今夜有一位天神，在夜深之时，以殊胜的容色，将整个祇陀林遍照光明，来到我处；到达之后，礼敬我，站在一旁。站在一旁的那位天神对我说了这番话：'尊者，有这六种法，导致比丘的不退失。哪六种呢？尊敬导师、尊敬正法、尊敬僧团、尊敬学处、尊敬惭、尊敬愧——尊者，这六种法导致比丘的不退失。'比丘们，那位天神说了此话。说了此话后，礼敬我，右绕而行，在那里消失了。"

（偈颂：）

"尊敬导师，尊敬正法，于僧团深切恭敬；

具足惭与愧，恭敬而尊重。

不可能退失，实在接近涅槃。"

第三经终。

34 第四经：大目犍连经

有一次，世尊住在舍卫城，祇陀林，给孤独长者的园林中。

那时，尊者大目犍连独处静坐时，心中生起了这样的思惟："哪些天神有这样的知见：'所谓须陀洹（入流者），是不堕恶道法，是决定的，以正觉为归趣。'"

而在那时，有一位名叫帝须的比丘刚刚命终，投生于某一梵天界。在那里，众人也这样知道他："帝须梵天，有大神通、大威力。"

于是，尊者大目犍连——犹如力士伸展弯曲的手臂，或弯曲伸展的手臂那样——从祇陀林消失，出现在那梵天界。

帝须梵天远远地看到了尊者大目犍连正走来。看到之后，对尊者大目犍连说了这番话：

"来吧，尊友目犍连！欢迎你，尊友目犍连！尊友目犍连，你好久没有以这种方式前来了，也就是来到此处。请坐吧，尊友目犍连，这里有准备好的座位。"

尊者大目犍连坐在准备好的座位上。帝须梵天也礼敬尊者大目犍连之后，坐在一旁。

坐在一旁的帝须梵天，尊者大目犍连对他说了这番话：

"帝须，哪些天神有这样的知见：'所谓须陀洹，是不堕恶道法，是决定的，以正觉为归趣。'"

"尊友目犍连，四大天王天的天神们有这样的知见：'所谓须陀洹，是不堕恶道法，是决定的，以正觉为归趣。'"

"帝须，是否所有的四大天王天的天神们都有这样的知见：'所谓须陀洹，是不堕恶道法，是决定的，以正觉为归趣。'呢？"

"尊友目犍连，并非所有的四大天王天的天神们都有这样的知见：'所谓须陀洹，是不堕恶道法，是决定的，以正觉为归趣。'尊友目犍连，那些四大天王天的天神们若对佛不具足不坏净信，对法不具足不坏净信，对僧团不具足不坏净信，不具足圣者所喜爱的戒——这些天神就没有这样的知见：'所谓须陀洹，是不堕恶道法，是决定的，以正觉为归趣。'但是，尊友目犍连，那些四大天王天的天神们若对佛具足不坏净信，对法具足不坏净信，对僧团具足不坏净信，具足圣者所喜爱的戒——这些天神就有这样的知见：'所谓须陀洹，是不堕恶道法，是决定的，以正觉为归趣。'"

"帝须，是只有四大天王天的天神们有这样的知见：'所谓须陀洹，是不堕恶道法，是决定的，以正觉为归趣。'还是忉利天的天神们也有……（中略）……夜摩天的天神们也有……兜率天的天神们也有……化乐天的天神们也有……他化自在天的天神们也有这样的知见：'所谓须陀洹，是不堕恶道法，是决定的，以正觉为归趣。'呢？"

"尊友目犍连，他化自在天的天神们也有这样的知见：'所谓须陀洹，是不堕恶道法，是决定的，以正觉为归趣。'"

"帝须，是否所有的他化自在天的天神们都有这样的知见：'所谓须陀洹，是不堕恶道法，是决定的，以正觉为归趣。'呢？"

"尊友目犍连，并非所有的他化自在天的天神们都有这样的知见：'所谓须陀洹，是不堕恶道法，是决定的，以正觉为归趣。'尊友目犍连，那些他化自在天的天神们若对佛不具足不坏净信，对法不具足不坏净信，对僧团不具足不坏净信，不具足圣者所喜爱的戒——这些天神就没有这样的知见：'所谓须陀洹，是不堕恶道法，是决定的，以正觉为归趣。'但是，尊友目犍连，那些他化自在天的天神们若对佛具足不坏净信，对法具足不坏净信，对僧团具足不坏净信，具足圣者所喜爱的戒——这些天神就有这样的知见：'所谓须陀洹，是不堕恶道法，是决定的，以正觉为归趣。'"

于是，尊者大目犍连对帝须梵天所说的话感到欢喜、随喜，犹如力士伸展弯曲的手臂，或弯曲伸展的手臂那样——从梵天界消失，出现在祇陀林。

第四经终。

巴利语原版经文

4. Devatāvaggo

AN.6.31/ 1. Sekhasuttaṃ

　　 31. “Chayime bhikkhave, dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame cha? Kammārāmatā bhassārāmatā, niddārāmatā, saṅgaṇikārāmatā, indriyesu aguttadvāratā, bhojane amattaññutā– ime kho, bhikkhave, cha dhammā sekhassa bhikkhuno parihānāya saṃvattanti.

　　 “Chayime, bhikkhave, dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame cha? Na kammārāmatā, na bhassārāmatā, na niddārāmatā, na saṅgaṇikārāmatā, indriyesu guttadvāratā, bhojane mattaññutā– ime kho bhikkhave, cha dhammā sekhassa bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī”ti. Paṭhamaṃ.

AN.6.32/ 2. Paṭhama-aparihānasuttaṃ

　　 32. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ etadavoca–

　　 “Chayime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame cha? Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, appamādagāravatā, paṭisanthāragāravatā – ime kho, bhante, cha dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī”ti. Idamavoca sā devatā. Samanuñño satthā ahosi. Atha kho sā devatā “samanuñño me satthā”ti bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi.

　　 Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi– “imaṃ, bhikkhave, rattiṃ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho, bhikkhave, sā devatā maṃ etadavoca– ‘chayime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame cha? Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, appamādagāravatā, paṭisanthāragāravatā– ime kho, bhante, cha dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’ti. Idamavoca, bhikkhave, sā devatā. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī”ti.

　　“Satthugaru dhammagaru, saṅghe ca tibbagāravo;

　　Appamādagaru bhikkhu, paṭisanthāragāravo.

　　Abhabbo parihānāya, nibbānasseva santike”ti. Dutiyaṃ.

AN.6.33/ 3. Dutiya-aparihānasuttaṃ

　　 33. “Imaṃ, bhikkhave, rattiṃ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ jetavanaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho, bhikkhave, sā devatā maṃ etadavoca– ‘chayime, bhante, dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattanti. Katame cha? Satthugāravatā, dhammagāravatā, saṅghagāravatā, sikkhāgāravatā, hirigāravatā, ottappagāravatā– ime kho, bhante, cha dhammā bhikkhuno aparihānāya saṃvattantī’ti. Idamavoca, bhikkhave, sā devatā. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyī”ti.

　　“Satthugaru dhammagaru, saṅghe ca tibbagāravo;

　　Hiri-ottappasampanno, sappatisso sagāravo.

　　Abhabbo parihānāya, nibbānasseva santike”ti. Tatiyaṃ.

AN.6.34/ 4. Mahāmoggallānasuttaṃ

　　 34. Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmato mahāmoggallānassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi– “katamesānaṃ devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti– ‘sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’”ti Tena kho pana samayena tisso nāma bhikkhu adhunākālaṅkato aññataraṃ brahmalokaṃ upapanno hoti. Tatrapi naṃ evaṃ jānanti– “tisso brahmā mahiddhiko mahānubhāvo”ti.

　　 Atha kho āyasmā mahāmoggallāno– seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya, evamevaṃ– jetavane antarahito tasmiṃ brahmaloke pāturahosi. Addasā kho tisso brahmā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca– “ehi kho, mārisa moggallāna; svāgataṃ, mārisa moggallāna; cirassaṃ kho, mārisa moggallāna; imaṃ pariyāyamakāsi, yadidaṃ idhāgamanāya. Nisīda, mārisa moggallāna, idamāsanaṃ paññattan”ti. Nisīdi kho āyasmā mahāmoggallāno paññatte āsane. Tissopi kho brahmā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho tissaṃ brahmānaṃ āyasmā mahāmoggallāno etadavoca–

　　 “Katamesānaṃ kho, tissa, devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti– ‘sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’”ti? “Cātumahārājikānaṃ kho, mārisa moggallāna, devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti– ‘sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’”ti.

　　 “Sabbesaññeva nu kho, tissa, cātumahārājikānaṃ devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti– ‘sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’”ti? “Na kho, mārisa moggallāna, sabbesaṃ cātumahārājikānaṃ devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti– ‘sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’ti. Ye kho te, mārisa moggallāna, cātumahārājikā devā buddhe aveccappasādena asamannāgatā dhamme aveccappasādena asamannāgatā saṅghe aveccappasādena asamannāgatā ariyakantehi sīlehi asamannāgatā na tesaṃ devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti– ‘sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’ti. Ye ca kho te, mārisa moggallāna, cātumahārājikā devā buddhe aveccappasādena samannāgatā, dhamme aveccappasādena samannāgatā, saṅghe aveccappasādena samannāgatā ariyakantehi sīlehi samannāgatā, tesaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti– ‘sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’”ti.

　　 “Cātumahārājikānaññeva nu kho, tissa, devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti– ‘sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’ti udāhu tāvatiṃsānampi devānaṃ …pe… yāmānampi devānaṃ… tusitānampi devānaṃ… nimmānaratīnampi devānaṃ… paranimmitavasavattīnampi devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti– ‘sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’”ti? “Paranimmitavasavattīnampi kho, mārisa moggallāna, devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti– ‘sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’”ti.

　　 “Sabbesaññeva nu kho, tissa, paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti– ‘sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’”ti? “Na kho, mārisa moggallāna, sabbesaṃ paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti– ‘sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’ti. Ye kho te, mārisa moggallāna, paranimmitavasavattī devā buddhe aveccappasādena asamannāgatā, dhamme aveccappasādena asamannāgatā, saṅghe aveccappasādena asamannāgatā, ariyakantehi sīlehi asamannāgatā, na tesaṃ devānaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti– ‘sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’ti. Ye ca kho te, mārisa moggallāna, paranimmitavasavattī devā buddhe aveccappasādena samannāgatā, dhamme aveccappasādena samannāgatā, saṅghe aveccappasādena samannāgatā, ariyakantehi sīlehi samannāgatā tesaṃ evaṃ ñāṇaṃ hoti– ‘sotāpannā nāma avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’”ti.

　　 Atha kho āyasmā mahāmoggallāno tissassa brahmuno bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā “seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya, evamevaṃ– ‘brahmaloke antarahito jetavane pāturahosī’”ti. Catutthaṃ.