相应部35相应71经到73经, 第一六触处经,第二六触处经,第三六触处经

71 第一六触处经


第九经


(世尊说:)


"比丘们,任何比丘,若不如实了知六触处的集起、灭没、味著、过患与出离,那么,他的梵行尚未完成,他远离此法与律。"


如此说后,某位比丘对世尊说道:


"尊者,在这里我感到不安。尊者,因为我确实不如实了知六触处的集起、灭没、味著、过患与出离。"


(世尊说:)"比丘,你怎么想呢?你是否将眼视为'这是我的,这是我,这是我的自我'?"


"不,尊者,不是这样。"


"善哉,比丘!在这里,比丘,你对于眼,以'这不是我的,这不是我,这不是我的自我',如此如实地以正慧善加观见。这就是苦的终尽。"


(中略)


(世尊说:)"你是否将舌视为'这是我的,这是我,这是我的自我'?"


"不,尊者,不是这样。"


"善哉,比丘!在这里,比丘,你对于舌,以'这不是我的,这不是我,这不是我的自我',如此如实地以正慧善加观见。这就是苦的终尽。"


(中略)


(世尊说:)"你是否将意视为'这是我的,这是我,这是我的自我'?"


"不,尊者,不是这样。"


"善哉,比丘!在这里,比丘,你对于意,以'这不是我的,这不是我,这不是我的自我',如此如实地以正慧善加观见。这就是苦的终尽。"


第九经终。


72 第二六触处经


第十经


(世尊说:)


"比丘们,任何比丘,若不如实了知六触处的集起、灭没、味著、过患与出离,那么,他的梵行尚未完成,他远离此法与律。"


如此说后,某位比丘对世尊说道:


"尊者,在这里我感到不安,又感到安心。尊者,因为我确实不如实了知六触处的集起、灭没、味著、过患与出离。"


(世尊说:)"比丘,你怎么想呢?你是否将眼视为'这不是我的,这不是我,这不是我的自我'?"


"是的,尊者。"


"善哉,比丘!在这里,比丘,你对于眼,以'这不是我的,这不是我,这不是我的自我',如此如实地以正慧善加观见。如此,你的这第一触处将被舍断,为了未来不再有重生。"


(中略)


(世尊说:)"你是否将舌视为'这不是我的,这不是我,这不是我的自我'?"


"是的,尊者。"


"善哉,比丘!在这里,比丘,你对于舌,以'这不是我的,这不是我,这不是我的自我',如此如实地以正慧善加观见。如此,你的这第四触处将被舍断,为了未来不再有重生。"


(中略)


(世尊说:)"你是否将意视为'这不是我的,这不是我,这不是我的自我'?"


"是的,尊者。"


"善哉,比丘!在这里,比丘,你对于意,以'这不是我的,这不是我,这不是我的自我',如此如实地以正慧善加观见。如此,你的这第六触处将被舍断,为了未来不再有重生。"


第十经终。


73 第三六触处经


第十一经


(世尊说:)


"比丘们,任何比丘,若不如实了知六触处的集起、灭没、味著、过患与出离,那么,他的梵行尚未完成,他远离此法与律。"


如此说后,某位比丘对世尊说道:


"尊者,在这里我感到不安,又感到安心。尊者,因为我确实不如实了知六触处的集起、灭没、味著、过患与出离。"


(世尊说:)"比丘,你怎么想呢?眼是常的还是无常的?"


"无常的,尊者。"


"那么,无常的是苦的还是乐的?"


"苦的,尊者。"


"那么,无常的、苦的、变易法,适合将它视为'这是我的,这是我,这是我的自我'吗?"


"不,尊者,不适合。"


"耳……鼻……舌……身……意是常的还是无常的?"


"无常的,尊者。"


"那么,无常的是苦的还是乐的?"


"苦的,尊者。"


"那么,无常的、苦的、变易法,适合将它视为'这是我的,这是我,这是我的自我'吗?"


"不,尊者,不适合。"


"比丘,如此观见时,多闻的圣弟子对眼也厌离,对耳也厌离,对鼻也厌离,对舌也厌离,对身也厌离,对意也厌离。厌离后离贪;离贪后解脱;解脱时,生起'已解脱'之智。他了知:'生已尽,梵行已立,应作已作,不再有此后有之状态。'"


第十一经终。


鹿网品第七


其摄颂:


鹿网(比丘)说了二经,三弥提说了四经,  

优波先那与优波婆那,以及三经关于六触处。


巴利语原版经文


SN.35.71/(9). Paṭhamachaphassāyatanasuttaṃ

   71. “Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti. Avusitaṃ tena brahmacariyaṃ, ārakā so imasmā dhammavinayā”ti.

   Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca– “etthāhaṃ, bhante, anassasaṃ. Ahañhi, bhante, channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāmī”ti.

   “Taṃ kiṃ maññasi, bhikkhu, cakkhuṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi eso me attā’ti samanupassasī”ti?

   “No hetaṃ, bhante”.

   “Sādhu, bhikkhu, ettha ca te, bhikkhu, cakkhu ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ bhavissati. Esevanto dukkhassa …pe… jivhaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassasī”ti?

   “No hetaṃ, bhante”.

   “Sādhu, bhikkhu, ettha ca te, bhikkhu, jivhā ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ bhavissati. Esevanto dukkhassa …pe… manaṃ ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’ti samanupassasī”ti?

   “No hetaṃ, bhante”.

   “Sādhu, bhikkhu, ettha ca te, bhikkhu, mano ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ bhavissati. Esevanto dukkhassā”ti. Navamaṃ.


SN.35.72/(10). Dutiyachaphassāyatanasuttaṃ

   72. “Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti. Avusitaṃ tena brahmacariyaṃ, ārakā so imasmā dhammavinayā”ti.

   Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca– “etthāhaṃ, bhante, anassasaṃ panassasaṃ. Ahañhi, bhante, channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāmī”ti.

   “Taṃ kiṃ maññasi, bhikkhu, cakkhuṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi na meso attā’ti samanupassasī”ti?

   “Evaṃ, bhante”.

   “Sādhu, bhikkhu, ettha ca te, bhikkhu, cakkhu ‘netaṃ mama, nesohamasmi na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ bhavissati. Evaṃ te etaṃ paṭhamaṃ phassāyatanaṃ pahīnaṃ bhavissati āyatiṃ apunabbhavāya …pe….

   “Jivhaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassasī”ti?

   “Evaṃ, bhante”.

   “Sādhu bhikkhu, ettha ca te, bhikkhu, jivhā ‘netaṃ mama, nesohamasmi na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ bhavissati. Evaṃ te etaṃ catutthaṃ phassāyatanaṃ pahīnaṃ bhavissati āyatiṃ apunabbhavāya …pe….

   “Manaṃ ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti samanupassasī”ti?

   “Evaṃ, bhante”.

   “Sādhu, bhikkhu, ettha ca te, bhikkhu, mano ‘netaṃ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya sudiṭṭhaṃ bhavissati. Evaṃ te etaṃ chaṭṭhaṃ phassāyatanaṃ pahīnaṃ bhavissati āyatiṃ apunabbhavāyā”ti. Dasamaṃ.


SN.35.73/(11). Tatiyachaphassāyatanasuttaṃ

   73. “Yo hi koci, bhikkhave, bhikkhu channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti. Avusitaṃ tena brahmacariyaṃ, ārakā so imasmā dhammavinayā”ti.

   Evaṃ vutte, aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca– “etthāhaṃ, bhante, anassasaṃ panassasaṃ. Ahañhi, bhante, channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāmī”ti.

   “Taṃ kiṃ maññasi, bhikkhu, cakkhu niccaṃ vā aniccaṃ vā”ti?

   “Aniccaṃ, bhante”.

   “Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā”ti?

   “Dukkhaṃ, bhante”.

   “Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ– ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?

   “No hetaṃ, bhante”.

   “Sotaṃ… ghānaṃ… jivhā… kāyo… mano nicco vā anicco vā”ti?

   “Anicco, bhante”.

   “Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā”ti?

   “Dukkhaṃ, bhante”.

   “Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ, kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ– ‘etaṃ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?

   “No hetaṃ, bhante”.

   “Evaṃ passaṃ, bhikkhu, sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati, sotasmimpi nibbindati, ghānasmimpi nibbindati, jivhāyapi nibbindati, kāyasmimpi nibbindati, manasmimpi nibbindati. Nibbindaṃ virajjati; virāgā vimuccati; vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānātī”ti. Ekādasamaṃ.

   Migajālavaggo sattamo.

   Tassuddānaṃ–

   Migajālena dve vuttā, cattāro ca samiddhinā;

   Upaseno upavāṇo, chaphassāyatanikā tayoti.


“相应部35相应71经到73经, 第一六触处经,第二六触处经,第三六触处经” 的相关文章

相应1经 渡瀑流经

相应部1相应1经/暴流之渡过经(诸天相应/有偈篇/祇夜)礼敬世尊、阿罗汉、正等正觉者。相应部(1) 有偈品1. 天神相应1. 芦苇品这是我亲身听闻到的。一时,世尊住在舍卫城祇树给孤独园。那时,在深夜里,有一位容色殊胜的天神使整个祇树园光芒四射,来到世尊所在之处。到达后,向世尊礼拜,然后站在一旁。站在...

相应部1相应6经 觉醒经

相应部1相应6经/觉醒经(诸天相应/有偈篇/祇夜)背景:这件事发生在舍卫城。有一位天神来到世尊(佛陀)面前,恭敬地站在一旁,用偈颂向世尊提问。天神的问题:"几人醒时睡,几人睡时醒?几人染尘垢,几人得清净?"世尊的回答:"五人醒时睡(五人解释:指五根或五盖,五根醒的时候,...

相应部1相应8经 善忘经

相应部1相应8经/善忘经(诸天相应/有偈篇/祇夜)这是舍卫城的缘起。那位天神站在一旁,在世尊面前说了这首偈颂:"那些善忘正法的人,被他人的言论所引导;他们沉睡不醒,现在是他们觉醒的时候了。"世尊回答道:"那些不忘正法的人,不被他人的言论所引导;他们是正觉者,以正确的智慧...

相应部1相应9经 渴望名誉经

相应部1相应9经/渴望名誉经(诸天相应/有偈篇/祇夜)这是在舍卫城发生的。有一位天神站在一旁,在世尊面前念诵了这首偈颂:"渴望名誉者在此无法调伏,心不专注者无法获得智慧。独自住在林中却放逸懈怠,无法越过死亡领域到彼岸。"世尊回答道:"舍弃傲慢心志专一,内心清净处处解脱。...

相应部1相应12经 欢喜经

相应部1相应12经/欢喜经(诸天相应/有偈篇/祇夜)这是发生在舍卫城的事。有一位天神来到世尊(佛陀)身边,站在一旁,用偈颂对世尊说:"有儿子的人因儿子而欢喜,有牛的人因牛而欢喜。人因执着而有欢喜,没有执着的人就不会欢喜。"世尊以偈颂回答:"有儿子的人因儿子而忧愁,有牛的...

相应部1相应14经 刹帝利经

相应部1相应14经/刹帝利经(诸天相应/有偈篇/祇夜)某位天神说:"在两足生物中,刹帝利最高贵,在四足动物中,公牛最为优秀。在妻子之中,处女新娘最珍贵,在儿子之中,长子最为重要。"佛陀回答:"在两足生物中,正觉者最高贵,在四足动物中,良种马最优秀。在妻子之中,恭顺者最珍...