第一千三百九十七章 住处经,可爱经,庄严经,多利益经,悲悯经,毁誉经第一,毁誉经第二,毁誉经第三,悭吝经第一,悭吝经第二, 增支部5集231经到240经
(24) 4. 住处品
231 住处经
"诸比丘,具足五法的住处比丘(常住寺院的比丘),是不值得尊敬的。哪五法呢?
他不具足威仪,不具足义务(行仪);他不是多闻者,不是受持所闻者;他不是独处修行者,不乐于独处;他不是善语者,不是善言辞者;他是愚钝的、迟钝的、口吃(愚笨如哑羊)的。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,是不值得尊敬的。
诸比丘,具足五法的住处比丘,是值得尊敬的。哪五法呢?
他具足威仪,具足义务(行仪);他是多闻者,是受持所闻者;他是独处修行者,乐于独处;他是善语者,是善言辞者;他是有智慧的、不迟钝的、不愚笨如哑羊的。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,是值得尊敬的。" 第一经。
232 可爱经
"诸比丘,具足五法的住处比丘,对同梵行者来说是可爱的、可意的、受尊重的、值得尊敬的。
哪五法呢?
他是持戒者,以波罗提木叉(别解脱戒)的防护来防护而住,具足正行与行处,对微小的过失也见到危险,受持学习各项学处;
他是多闻者,是受持所闻者,是积集所闻者。那些法——初善、中善、后善,有义、有文,宣说完全圆满清净的梵行——那样的法,他多闻、受持、以言语熟习、以心随观、以见善通达;
他是善语者,是善言辞者,具足优雅的言语,清晰的、不含糊的、能够表达义理的;
他是四种禅那——属于增上心的、现法乐住的——随欲获得者、不难获得者、无困难获得者;
他由诸漏的灭尽,于现法中自己以证智证得无漏的心解脱、慧解脱,具足而住。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,对同梵行者来说是可爱的、可意的、受尊重的、值得尊敬的。" 第二经。
233 庄严经
"诸比丘,具足五法的住处比丘,能庄严住处。哪五法呢?
他是持戒者,……(中略)……受持学习各项学处;
他是多闻者,……(中略)……以见善通达;
他是善语者,是善言辞者,具足优雅的言语,清晰的、不含糊的、能够表达义理的;
他有能力对来访者以法语开示、劝导、鼓励、令其欢喜;
他是四种禅那——属于增上心的、现法乐住的——随欲获得者、不难获得者、无困难获得者。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,能庄严住处。" 第三经。
234 多利益经
"诸比丘,具足五法的住处比丘,对住处有大利益。哪五法呢?
他是持戒者,……(中略)……受持学习各项学处;
他是多闻者,……(中略)……以见善通达;
他修缮破损之处;
当大比丘僧团到来,有来自各地的比丘们时,他前往居士们那里告知:'朋友们,大比丘僧团已到来,有来自各地的比丘们,请你们做功德吧,现在正是做功德的时候。'
他是四种禅那——属于增上心的、现法乐住的——随欲获得者、不难获得者、无困难获得者。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,对住处有大利益。" 第四经。
235 悲悯经
"诸比丘,具足五法的住处比丘,能悲悯居士们。哪五法呢?
他劝导居士们修增上戒;
他使他们安住于法的见解(正见)中;
他前往探望生病的人,令其生起正念:'诸位尊者,请你们建立起正念,念想值得到达之处(阿罗汉果)。'
当大比丘僧团到来,有来自各地的比丘们时,他前往居士们那里告知:'朋友们,大比丘僧团已到来,有来自各地的比丘们,请你们做功德吧,现在正是做功德的时候。'
无论居士们供养给他的食物,不论粗劣的还是精美的,他都自己享用,不浪费信施之物。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,能悲悯居士们。" 第五经。
236 毁誉经第一
"诸比丘,具足五法的住处比丘,如同被搬运放置般投入地狱。哪五法呢?
不经审察、不经深入了解,对应受呵责的人说赞美之辞;
不经审察、不经深入了解,对应受赞美的人说呵责之辞;
不经审察、不经深入了解,对不值得信赖的事,表示信赖;
不经审察、不经深入了解,对值得信赖的事,表示不信赖;
他浪费信施之物。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,如同被搬运放置般投入地狱。
诸比丘,具足五法的住处比丘,如同被搬运放置般投生天界。哪五法呢?
经过审察、经过深入了解,对应受呵责的人说呵责之辞;
经过审察、经过深入了解,对应受赞美的人说赞美之辞;
经过审察、经过深入了解,对不值得信赖的事,表示不信赖;
经过审察、经过深入了解,对值得信赖的事,表示信赖;
他不浪费信施之物。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,如同被搬运放置般投生天界。" 第六经。
237 毁誉经第二
"诸比丘,具足五法的住处比丘,如同被搬运放置般投入地狱。哪五法呢?
不经审察、不经深入了解,对应受呵责的人说赞美之辞;
不经审察、不经深入了解,对应受赞美的人说呵责之辞;
他悭吝住处(舍不得让别人住好的寺院或房间),贪着住处;
他悭吝施主家(霸占施主,不希望施主去供养其他比丘),贪着施主家;
他浪费信施之物。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,如同被搬运放置般投入地狱。
诸比丘,具足五法的住处比丘,如同被搬运放置般投生天界。哪五法呢?
经过审察、经过深入了解,对应受呵责的人说呵责之辞;
经过审察、经过深入了解,对应受赞美的人说赞美之辞;
他不悭吝住处,不贪着住处;
他不悭吝施主家,不贪着施主家;
他不浪费信施之物。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,如同被搬运放置般投生天界。" 第七经。
238 毁誉经第三
"诸比丘,具足五法的住处比丘,如同被搬运放置般投入地狱。哪五法呢?
不经审察、不经深入了解,对应受呵责的人说赞美之辞;
不经审察、不经深入了解,对应受赞美的人说呵责之辞;
他悭吝住处;
他悭吝施主家;
他悭吝利养(舍不得分享自己得到的物品、食物)。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,如同被搬运放置般投入地狱。
诸比丘,具足五法的住处比丘,如同被搬运放置般投生天界。哪五法呢?
经过审察、经过深入了解,对应受呵责的人说呵责之辞;
经过审察、经过深入了解,对应受赞美的人说赞美之辞;
他不悭吝住处;
他不悭吝施主家;
他不悭吝利养。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,如同被搬运放置般投生天界。" 第八经。
239 悭吝经第一
"诸比丘,具足五法的住处比丘,如同被搬运放置般投入地狱。哪五法呢?
他悭吝住处(舍不得让别人住好的寺院或房间);
他悭吝施主家(霸占施主,不希望施主去供养其他比丘);
他悭吝利养(舍不得分享自己得到的物品、食物);
他悭吝容色、名声(比丘不仅嫉妒别人长得端正、气色好(容色),更主要的是嫉妒别人的“好名声”和“受到的赞誉”。
当他看到其他比丘因为持戒清净、修行好而受到大众赞美时,他心里会感到不舒服,他希望所有的赞美、好名声、光环都只落在他一个人身上,不愿意别人也拥有好名声);
他浪费信施之物。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,如同被搬运放置般投入地狱。
诸比丘,具足五法的住处比丘,如同被搬运放置般投生天界。哪五法呢?
他不悭吝住处;
他不悭吝施主家;
他不悭吝利养;
他不悭吝容色(名声);
他不浪费信施之物。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,如同被搬运放置般投生天界。" 第九经。
240 悭吝经第二
"诸比丘,具足五法的住处比丘,如同被搬运放置般投入地狱。哪五法呢?
他悭吝住处;
他悭吝施主家;
他悭吝利养;
他悭吝容色(名声);
他悭吝佛法。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,如同被搬运放置般投入地狱。
诸比丘,具足五法的住处比丘,如同被搬运放置般投生天界。哪五法呢?
他不悭吝住处;
他不悭吝施主家;
他不悭吝利养;
他不悭吝容色(名声);
他不悭吝佛法。
诸比丘,具足这五法的住处比丘,如同被搬运放置般投生天界。" 第十经。
住处品第四,完。
其摄颂:
住处、可爱与庄严,多利益与悲悯者,
三篇毁誉经,以及二篇悭吝经。
巴利语原版经文
(24) 4. Āvāsikavaggo
AN.5.231/ 1. Āvāsikasuttaṃ
231. “Pañcahi bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu abhāvanīyo hoti. Katamehi pañcahi? Na ākappasampanno hoti na vattasampanno; na bahussuto hoti na sutadharo; na paṭisallekhitā hoti na paṭisallānārāmo; na kalyāṇavāco hoti na kalyāṇavākkaraṇo; duppañño hoti jaḷo eḷamūgo. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu abhāvanīyo hoti.
“Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu bhāvanīyo hoti. Katamehi pañcahi? Ākappasampanno hoti vattasampanno; bahussuto hoti sutadharo; paṭisallekhitā hoti paṭisallānārāmo; kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo; paññavā hoti ajaḷo aneḷamūgo. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu bhāvanīyo hotī”ti. Paṭhamaṃ.
AN.5.232/ 2. Piyasuttaṃ
232. “Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo ca.
“Katamehi pañcahi? Sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī; āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu sabrahmacārīnaṃ piyo ca hoti manāpo ca garu ca bhāvanīyo cā”ti. Dutiyaṃ.
AN.5.233/ 3. Sobhanasuttaṃ
233. “Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu āvāsaṃ sobheti. Katamehi pañcahi? Sīlavā hoti …pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti …pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā; paṭibalo hoti upasaṅkamante dhammiyā kathāya sandassetuṃ samādapetuṃ samuttejetuṃ sampahaṃsetuṃ; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu āvāsaṃ sobhetī”ti. Tatiyaṃ.
AN.5.234/ 4. Bahūpakārasuttaṃ
234. “Pañcahi bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu āvāsassa bahūpakāro hoti. Katamehi pañcahi? Sīlavā hoti …pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti …pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; khaṇḍaphullaṃ paṭisaṅkharoti; mahā kho pana bhikkhusaṅgho abhikkanto nānāverajjakā bhikkhū gihīnaṃ upasaṅkamitvā āroceti– ‘mahā kho, āvuso, bhikkhusaṅgho abhikkanto nānāverajjakā bhikkhū, karotha puññāni, samayo puññāni kātun’ti; catunnaṃ jhānānaṃ ābhicetasikānaṃ diṭṭhadhammasukhavihārānaṃ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu āvāsassa bahūpakāro hotī”ti. Catutthaṃ.
AN.5.235/ 5. Anukampasuttaṃ
235. “Pañcahi bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu gihīnaṃ anukampati. Katamehi pañcahi? Adhisīle samādapeti; dhammadassane niveseti; gilānake upasaṅkamitvā satiṃ uppādeti– ‘arahaggataṃ āyasmanto satiṃ upaṭṭhāpethā’ti; mahā kho pana bhikkhusaṅgho abhikkanto nānāverajjakā bhikkhū gihīnaṃ upasaṅkamitvā āroceti– ‘mahā kho, āvuso, bhikkhusaṅgho abhikkanto nānāverajjakā bhikkhū, karotha puññāni, samayo puññāni kātun’ti; yaṃ kho panassa bhojanaṃ denti lūkhaṃ vā paṇītaṃ vā taṃ attanā paribhuñjati, saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu gihīnaṃ anukampatī”ti. Pañcamaṃ.
AN.5.236/ 6. Paṭhama-avaṇṇārahasuttaṃ
236. “Pañcahi bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; ananuvicca apariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti; ananuvicca apariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃseti; saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.
“Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; anuvicca pariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne appasādaṃ upadaṃseti; anuvicca pariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne pasādaṃ upadaṃseti; saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge”ti. Chaṭṭhaṃ.
AN.5.237/ 7. Dutiya-avaṇṇārahasuttaṃ
237. “Pañcahi bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; āvāsamaccharī hoti āvāsapaligedhī; kulamaccharī hoti kulapaligedhī; saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.
“Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; na āvāsamaccharī hoti na āvāsapaligedhī; na kulamaccharī hoti na kulapaligedhī; saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge”ti. Sattamaṃ.
AN.5.238/ 8. Tatiya-avaṇṇārahasuttaṃ
238. “Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati; ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; āvāsamaccharī hoti; kulamaccharī hoti; lābhamaccharī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.
“Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Anuvicca pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsati; anuvicca pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsati na āvāsamaccharī hoti; na kulamaccharī hoti na lābhamaccharī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge”ti. Aṭṭhamaṃ.
AN.5.239/ 9. Paṭhamamacchariyasuttaṃ
239. “Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Āvāsamaccharī hoti; kulamaccharī hoti; lābhamaccharī hoti; vaṇṇamaccharī hoti; saddhādeyyaṃ vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.
“Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Na āvāsamaccharī hoti; na kulamaccharī hoti; na lābhamaccharī hoti; na vaṇṇamaccharī hoti; saddhādeyyaṃ na vinipāteti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge”ti. Navamaṃ.
AN.5.240/ 10. Dutiyamacchariyasuttaṃ
240. “Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye. Katamehi pañcahi? Āvāsamaccharī hoti; kulamaccharī hoti; lābhamaccharī hoti; vaṇṇamaccharī hoti; dhammamaccharī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ niraye.
“Pañcahi bhikkhave, dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge. Katamehi pañcahi? Na āvāsamaccharī hoti; na kulamaccharī hoti; na lābhamaccharī hoti; na vaṇṇamaccharī hoti; na dhammamaccharī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato āvāsiko bhikkhu yathābhataṃ nikkhitto evaṃ sagge”ti. Dasamaṃ.
Āvāsikavaggo catuttho.
Tassuddānaṃ–
Āvāsiko piyo ca sobhano, bahūpakāro anukampako ca.
Tayo avaṇṇārahā ceva, macchariyā duvepi cāti .